Thứ Tư, 12 tháng 1, 2011

Câu đố khó giải trong Hò Giả Gạo - Huế


Cảnh Hò Giã Gạo Huế

      Trong những ngày mùa để động viên nhau trong lao động, đồng thời biểu lộ niềm vui được mùa trong thu hoạch. Những thôn nữ mới lớn và thanh niên lực điền thường giao lưu qua lại bằng tiếng hát câu hò. Nhằm giảm bớt nỗi vất vả nhọc nhằn, khi thao tác gia công lúa thành hạt gạo bằng thủ công. Những điệu hát dành cho sinh hoạt nầy được gọi chung là hò giã gạo. 
     Lúc đầu chủ yếu là ở vùng nông thôn vào các ngày thu hoạch vụ mùa. Sau nâng lên thành nghệ thuật trình diễn trong các lễ hội. Để giới thiệu với khách du lịch như một nét văn hóa của xứ Huế.
       Nội dung các điệu hò đôi lúc ẩn chứa những câu đố dí dỏm, bất ngờ không dễ đoán ngay ra được, bởi thế rất thú vị và được nhiều người cao tuổi ưa chuộng.

Thuyền Rồng trên sông Hương


Nữ hò  mời

Hết hạ thu sang, mùa màng rộn rã,
Tôi mở lời chào tất cả bà con,
Muốn thân nhau mượn câu hò tiếng hát, tâm sự đổi trao,
Xin mời thanh-niên nam nữ, ta mạnh dạn bước vào hò chơi.

Nữ hò nhập cuộc

Này hỡi anh ơi, cho em hỏi anh:
Trăm trăm loại dầu, có dầu chi là dầu không thắp?
Trăm trăm thứ bắp, có bắp chi là bắp không rang?
Trăm ngàn thứ than, có than chi là than không quạt?
Trăm ngàn thứ bạc, có bạc chi là loại bạc không đổi, không tiêu?
Trai nam nhi, bên chàng đối đặng, dải lụa điều em trao.


Nam:

Này hỡi em ơi
Trăm trăm loại dầu,
có nắng dãi mưa dầu là loại dầu không thắp.
Trăm trăm thứ bắp, có lắp bắp mồm,
Lắp bắp miệng là loại bắp không rang.
Trăm ngàn thứ than, có than thở
Thở than là than không quạt.
Trăm ngàn thứ bạc, có bạc tình,
Bạc nghĩa là bạc không đổi, không tiêu.
Trai nam nhi, anh đà đối đặng, dải lụa điều có đâu?

Giã gạo đêm trăng
  

Nữ:

Cho em hỏi anh:
Chữ chi là chữ chôn xuống đất
Chữ chi là chữ cất lên cao?
Chữ chi nặng không ai na nổi?
Chữ chi mà gió thổi không bay?
Trai nam nhi, anh đà đối đặng,
miếng trầu cay cho chàng.

Nam:

Này hỡi em ơi,
Chữ tử là chữ chôn xuống đất,
Hai chữ nhân nghĩa anh cất lên cao,
Hai chữ nhờ thường phương tha không nổi,
Chữ tình chữ hiếu gió thời không bay.
Trai nam nhi, anh đà đối đặng, miếng trầu cay đâu nào?

Thú đi thuyền nghe hò Huế


Nữ:

Đi mô cho thiếp theo cùng,
Đói no thiếp chịu, lạnh lùng thiếp cam.

Nam:

Em lên non anh cũng lên theo,
Mà em xuống thuyền, anh cũng xin đeo theo mạn thuyền.
Em đố anh một trăm cái hố, cái hố chi không nước

Hoặc như những câu đó trong điệu hò sau đây:

Một trăm cái thước, cái thước chi không cây
Một trăm cái cây, cây chi không trái
Một trăm con gái, gái chi không chồng
Trai nam nhi giải đặng, gái má hồng xin dâng.

-Em ơi em một trăm cái hố, cái hố khoan không nước
Một trăm cái thước, thước thợ mã không cây
Một trăm cái cây, cây đờn không trái
Một trăm gái, gái tố nữ không chồng
Trai nam nhi giải được má hồng em đâu?

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét